Je leest dat koffie je hart beschermt, of dat magnesium beter laat slapen. Klopt dat? Een chatbot geeft je in tien seconden een overtuigend antwoord, maar laat zelden zien op welke studies het rust. Consensus doet het omgekeerde: het zoekt alleen in peer-reviewed onderzoek en laat zien hoe verdeeld de studies zijn. In deze gids zet je je eerste check op, van vraag tot controle.
Stap 1: stel een ja/nee-vraag
Ga naar consensus.app en maak een gratis account. Typ je vraag als een stelling die met ja of nee te beantwoorden is, het liefst in het Engels: “Does magnesium supplementation improve sleep quality?” Zo’n formulering activeert de Consensus Meter, de balk die de verdeling van het bewijs toont (Bron: Consensus).
Consensus is een zoekmachine, geen chatbot. Vragen over actualiteit of algemene kennis vallen buiten de bronnen, die bestaan uit meer dan 200 miljoen wetenschappelijke papers (Bron: Consensus Help Center).
💡 Beginner-tip: maak je vraag zo specifiek als de studies zelf: noem de groep (volwassenen, kinderen, ouderen) en de uitkomst (slaapkwaliteit, inslaaptijd). Hoe concreter de vraag, hoe minder papers verkeerd worden ingedeeld.
Stap 2: lees de Consensus Meter goed
Onder je vraag verschijnt een balk met vier labels: Yes, Possibly, Mixed en No. AI deelt elk relevant paper in een van die categorieën in. Linksboven staat hoeveel papers meetellen. De meter heeft minimaal 5 relevante papers nodig en kijkt naar maximaal de 20 meest relevante resultaten (Bron: Consensus Help Center).
Dat laatste is belangrijk: de meter toont wat de bovenste zoekresultaten zeggen, niet al het onderzoek dat over je vraag bestaat. Zie je “8 papers”, dan weet je dat het beeld smal is.
Stap 3: filter op kwaliteit
Een studie met twaalf proefpersonen telt in de meter even zwaar als een grote gerandomiseerde trial. Met de filters los je dat op. Je kunt onder meer filteren op studietype, steekproefgrootte, publicatiejaar en tijdschriftkwaliteit (Bron: Consensus). Zet bijvoorbeeld het studietype op RCT of meta-analyse en kijk of de meter verschuift. Blijft het beeld gelijk, dan staat het bewijs steviger.
Stap 4: controleer de papers achter het oordeel
Klik op de papers die de meter vullen. Consensus geeft toe dat de classificatie fouten maakt: in hun eigen voorbeeld werd een studie over ibuprofen bij kinderen als “Yes” geteld bij een vraag over de veiligheid voor volwassenen (Bron: Consensus Help Center). Open daarom bij twee of drie papers de Study Snapshot: die toont methode, steekproefgrootte en duur van de studie zonder dat je het hele artikel hoeft te lezen (Bron: Consensus Help Center).
⚡ Gevorderden: wil je een breder overzicht, gebruik dan een Deep review. Die maakt een literatuuroverzicht van tot 50 papers. Op het gratis plan heb je er 3 per maand, met Pro 15 (Bron: Consensus Help Center).
Wat het kost
Het gratis plan geeft onbeperkt zoeken, plus per maand 10 Pro-berichten (AI-samenvattingen van tot 20 papers), 10 Study Snapshots en 3 Deep reviews. Pro kost 20 dollar per maand of 144 dollar per jaar en maakt berichten en Snapshots onbeperkt. Het Deep-plan kost 65 dollar per maand en geeft 200 Deep reviews (Bron: Consensus Help Center). Voor een paar checks per week is gratis ruim genoeg.
Waarom die controle ertoe doet, laat het onderzoek naar AI-hallucinaties in de wetenschappelijke literatuur op hetlaatsteainieuws.nl zien: verzonnen citaties duiken inmiddels ook in gepubliceerde papers op. Wil je juist breder zoeken, dan past research doen met Perplexity en NotebookLM beter.
Checklist: ben je klaar?
- Je vraag is een ja/nee-stelling met een concrete groep en uitkomst
- Je hebt in het Engels gezocht
- Je hebt gekeken hoeveel papers de meter vullen
- Je hebt gefilterd op studietype of steekproefgrootte
- Je hebt minstens twee papers geopend via Study Snapshot
- Je hebt gecontroleerd of die papers echt over jouw vraag gaan