ChatGPT is een computerprogramma waarmee je in gewone taal een gesprek voert. Je typt een vraag en binnen een paar seconden staat er een antwoord. Hieronder lees je wat ChatGPT is, hoe het werkt, of het gratis is en of het veilig is. Voorkennis heb je niet nodig.
Wat is ChatGPT?
ChatGPT is een chatbot van het Amerikaanse bedrijf OpenAI. Iedereen kan het sinds eind 2022 gebruiken (Bron: OpenAI). Een chatbot is een programma dat via tekst met je praat. Je opent het op chatgpt.com of in de app op je telefoon of computer.
Wat je intypt heet een prompt. Dat is gewoon je vraag of opdracht. Je kunt ChatGPT een verjaardagswens laten schrijven, een lastige brief van de gemeente laten uitleggen, een recept laten bedenken met wat er nog in de koelkast ligt, of een mail in het Engels laten vertalen. Je mag gewoon Nederlands typen.
ChatGPT is geen zoekmachine en geen mens. Het is een taalmodel: software die heeft geleerd hoe taal in elkaar zit door heel veel tekst te verwerken. Alle functies en abonnementen op een rij vind je op onze ChatGPT-pagina.
Hoe werkt ChatGPT?
ChatGPT voorspelt tekst. Het taalmodel bouwt het antwoord stukje voor stukje op: steeds het meest waarschijnlijke volgende woord (Bron: OpenAI Help). Dat heeft het geleerd tijdens de training, met openbare teksten van internet, data via partners en teksten van gebruikers en trainers (Bron: OpenAI Help). Het model bewaart geen kopie van al die teksten. Het onthield patronen, geen boeken (Bron: OpenAI Help).
Daarom geeft dezelfde vraag soms een iets ander antwoord (Bron: OpenAI Help). En daarom kan ChatGPT zich vergissen. Een verzonnen antwoord dat toch overtuigend klinkt, heet een hallucinatie. OpenAI schrijft zelf dat ChatGPT zeker kan klinken terwijl het fout zit, en soms citaten of bronnen verzint die niet bestaan (Bron: OpenAI Help).
Voor actuele vragen, zoals nieuws of openingstijden, kan ChatGPT op het web zoeken, uit zichzelf of als jij daarom vraagt. Het antwoord bevat dan meestal links naar de bronnen (Bron: OpenAI Help).
💡 Beginner-tip: Zie ChatGPT als een behulpzame buurman die veel weet, maar soms iets verzint. Vraag bij een belangrijk antwoord “Waar haal je dat vandaan?” en klik de bronlinks aan. Klopt iets niet, zeg dat dan gewoon. ChatGPT past zijn antwoord aan.
Is ChatGPT gratis?
Ja, er is een gratis versie. Gewone tekstgesprekken zijn daarin onbeperkt, met alleen een rem tegen misbruik (Bron: OpenAI Help). Je kunt ook gratis op het web zoeken, foto’s en bestanden uploaden, afbeeldingen maken en hardop praten. Voor die extra’s gelden wel aparte limieten (Bron: OpenAI Help). Even proberen zonder account kan ook, maar dan wordt je gesprek niet bewaard (Bron: OpenAI Help). Wat je dan wel en niet kunt, lees je in ChatGPT zonder inloggen.
Gratis betekent in Nederland wel: met reclame. Sinds eind augustus 2026 toont ChatGPT hier advertenties aan gebruikers van de gratis versie en van Go, het goedkoopste abonnement (Bron: OpenAI). Volgens OpenAI hebben die advertenties geen invloed op het antwoord, en worden je gesprekken niet met adverteerders gedeeld (Bron: OpenAI Help). Er is ook een gratis variant zonder reclame, met minder ruimte en minder functies (Bron: OpenAI Help).
Wil je meer, dan zijn er betaalde abonnementen: Go, Plus en Pro. Plus en hoger zijn reclamevrij (Bron: OpenAI Help). Wat ze kosten en welk abonnement bij je past, lees je in ChatGPT Go vs Plus. Om ChatGPT te leren kennen, volstaat gratis.
⚡ Gevorderden: Achter ChatGPT zitten meerdere modellen, en welk model antwoordt hangt af van je abonnement (Bron: OpenAI Help). Hoe je dat nagaat, lees je in welk ChatGPT-model antwoordt écht.
Is ChatGPT veilig?
Veilig gaat hier over twee vragen: wat gebeurt er met wat je intypt, en kun je op de antwoorden vertrouwen?
Wat je intypt. OpenAI kan je gesprekken gebruiken om zijn modellen te verbeteren, tenzij je dat uitzet (Bron: OpenAI Help). Op de website klik je daarvoor linksonder op je profiel, dan op Instellingen (Settings) en Data Controls, en zet je “Improve the model for everyone” uit (Bron: OpenAI Help). Wil je één gesprek apart houden, kies dan een tijdelijke chat. Die wordt niet gebruikt voor training en binnen 30 dagen gewist (Bron: OpenAI Help).
Ook met training uit typ je nooit wachtwoorden, je BSN, bankgegevens, medische gegevens of vertrouwelijke stukken van je werk in. Wat je beter voor je houdt, lees je op hetlaatsteainieuws.nl in ChatGPT-beveiliging: wat deel je beter niet?.
De antwoorden. OpenAI raadt zelf aan om citaten, cijfers en technische informatie altijd te controleren, en ChatGPT te gebruiken als eerste versie, niet als eindbron (Bron: OpenAI Help). Gaat het over je gezondheid, je geld of een juridische kwestie, leg het antwoord dan voor aan een arts, je bank of een jurist.
Leeftijd. Je moet minstens 13 jaar zijn. Onder de 18 heb je toestemming nodig van een ouder of voogd (Bron: OpenAI).
Zo begin je met ChatGPT gebruiken
Ga naar chatgpt.com of installeer de officiële app van OpenAI. Hoe je een account aanmaakt en je eerste gesprek voert, staat stap voor stap in ChatGPT voor beginners op aiplatformmkb.nl. Drie gewoontes maken daarna het verschil:
- Vertel wat je wilt en voor wie. “Schrijf een korte, vrolijke uitnodiging voor de verjaardag van mijn kleindochter” werkt beter dan “schrijf een uitnodiging”.
- Vraag door. Te lang, te stijf of niet wat je bedoelde? Zeg het in je volgende bericht. ChatGPT neemt mee wat eerder in hetzelfde gesprek staat.
- Controleer wat ertoe doet. Namen, datums, bedragen en adviezen check je in een tweede bron.
Ken je de basis, lees dan vijf functies die de meeste mensen overslaan.
Checklist: ben je klaar?
- Je weet dat ChatGPT tekst voorspelt en zich dus kan vergissen
- Je hebt chatgpt.com of de officiële app van OpenAI geopend
- Je hebt besloten of je je gesprekken voor training beschikbaar stelt
- Je typt geen wachtwoorden, BSN, bankgegevens of medische gegevens in
- Je controleert belangrijke antwoorden via de bronlinks of een tweede bron
Stand van zaken — bijgewerkt 2026-10-26
De uitleg hierboven blijft staan; de gegevens hieronder veranderen vaker.
| Onderwerp | Stand |
|---|---|
| Gratis versie | Onbeperkt tekstchatten; aparte limieten voor uploads, afbeeldingen, spraak en data-analyse; 500 MB opslag (Bron: OpenAI Help) |
| Model gratis en Go | OpenAI kondigde op 7 oktober 2026 GPT-6 Luna aan voor gratis en Go (Bron: OpenAI); met uitrol vanaf 8 oktober; de helppagina over het gratis abonnement noemt op 26 oktober nog GPT-5.6 Luna (Bron: OpenAI Help) |
| Advertenties in Nederland | Uitrol vanaf eind augustus 2026 in 31 Europese landen, alleen op gratis en Go (Bron: OpenAI) |
| Reclamevrij | Plus en hoger; ook een gratis optie zonder reclame, met lagere limieten en zonder onder meer afbeeldingen maken (Bron: OpenAI Help) |
| Advertentie-instellingen | Geen gepersonaliseerde advertenties in de EER bij de start; instellingen via Settings, Ad Controls (Bron: OpenAI Help) |
| Training op je chats | Aan tenzij je “Improve the model for everyone” uitzet; tijdelijke chats binnen 30 dagen gewist (Bron: OpenAI Help) |
| Zonder account | Eén gesprek tegelijk, geschiedenis niet bewaard (Bron: OpenAI Help) |
| Minimumleeftijd | 13 jaar; onder 18 met toestemming van ouder of voogd (Bron: OpenAI) |
Bronnen
- OpenAI Help Center — How ChatGPT and our foundation models are developed: hoe het taalmodel werkt
- OpenAI Help Center — Using ChatGPT’s Free plan: wat de gratis versie biedt
- OpenAI Help Center — Ads in ChatGPT: reclame en reclamevrije opties
- OpenAI Help Center — Data Controls FAQ: training uitzetten en tijdelijke chats